Trong thế giới giao dịch Forex, câu thần chú “Cắt lỗ ngắn, để lợi nhuận chạy dài” (Cut your losses short, let your profits run) luôn được nhắc đến như kim chỉ nam. Việc cắt lỗ dường như dễ dàng hơn nhờ các công cụ như stop-loss. Tuy nhiên, vế sau – “gồng lời” để tối đa hóa lợi nhuận từ những lệnh thắng – lại là một thử thách thực sự. Làm thế nào để chiến thắng nỗi sợ hãi, sự thiếu kiên nhẫn và lòng tham để giữ được lệnh thắng đủ lâu? Cùng Tin tức FX tìm hiểu kinh nghiệm gồng lời hiệu quả trong giao dịch Forex nhé.
Gồng lời là gì?
Gồng lời là một thuật ngữ thường được sử dụng trong giới đầu tư và giao dịch tài chính (như Forex, chứng khoán, crypto…) tại Việt Nam.
Nó có nghĩa là hành động giữ một vị thế (lệnh) đang có lãi, không vội vàng chốt lời non, mà tiếp tục nắm giữ với kỳ vọng giá sẽ di chuyển theo hướng có lợi hơn nữa để tối đa hóa lợi nhuận.
Tại sao phải gồng lời?
Việc gồng lời là một chiến lược và kỹ năng quan trọng trong giao dịch tài chính vì những lý do chính sau:
- Tối Đa Hóa Lợi Nhuận Từ Các Giao Dịch Thắng: Lý do quan trọng nhất. Thị trường không phải lúc nào cũng chỉ di chuyển một đoạn ngắn rồi dừng lại. Khi bạn phân tích đúng và thị trường tạo ra một xu hướng mạnh mẽ, việc gồng lời cho phép bạn nắm bắt phần lớn hoặc toàn bộ con sóng đó, mang lại lợi nhuận lớn hơn rất nhiều so với việc chốt lời sớm chỉ với một phần nhỏ của xu hướng.
- Cải Thiện Đáng Kể Tỷ Lệ Lợi Nhuận/Rủi Ro (Risk:Reward – R:R): Hầu hết các chiến lược giao dịch thành công đều dựa trên nguyên tắc kiếm được nhiều tiền hơn ở các lệnh thắng so với số tiền mất đi ở các lệnh thua. Nếu bạn chỉ cắt lỗ ở mức 1R (1 lần rủi ro ban đầu) nhưng có thể gồng lời để đạt 2R, 3R, 5R hoặc hơn nữa ở các lệnh thắng, thì hiệu suất tổng thể của bạn sẽ được cải thiện đáng kể, ngay cả khi tỷ lệ thắng (win rate) không quá cao.
- Bù Đắp Cho Các Lệnh Thua Lỗ: Giao dịch luôn có thắng có thua. Những khoản lợi nhuận lớn thu được từ việc gồng lời thành công có thể dễ dàng bù đắp cho tổn thất từ nhiều lệnh thua lỗ nhỏ trước đó, giúp tài khoản của bạn tăng trưởng bền vững hơn.
- Tận Dụng Hiệu Quả Các Xu Hướng Thị Trường: Xu hướng là bạn của nhà giao dịch. Khi một xu hướng hình thành, cách tốt nhất để kiếm lợi nhuận từ nó là đi theo nó càng lâu càng tốt. Gồng lời chính là cách để thực hiện điều đó. Chốt lời quá sớm đồng nghĩa với việc bạn bỏ lỡ phần lớn tiềm năng của xu hướng.
- Phân Biệt Trader Chuyên Nghiệp: Khả năng kiên nhẫn giữ lệnh thắng thường là một trong những yếu tố phân biệt giữa trader nghiệp dư (thường chốt lời non vì sợ hãi) và trader chuyên nghiệp, có lợi nhuận ổn định (tập trung vào việc tối đa hóa lợi thế khi thị trường cho phép).
Tóm lại, phải “gồng lời” vì đó là cách để tối ưu hóa kết quả của những lần bạn phân tích đúng, giúp các lệnh thắng thực sự tạo ra sự khác biệt lớn cho tài khoản của bạn và là yếu tố then chốt để đạt được lợi nhuận bền vững trong dài hạn, bất chấp những khó khăn về mặt tâm lý khi thực hiện.
Xem thêm: Chu kỳ thị trường là gì? Vận dụng chu kỳ thị trường để giao dịch hiệu quả
Tại sao gồng lời lại khó?
Việc gồng lời nghe có vẻ là hành động sung sướng (vì đang có lãi), nhưng thực tế nó lại cực kỳ khó khăn đối với hầu hết các nhà giao dịch, chủ yếu vì những rào cản tâm lý và thực tế sau:
- Nỗi Sợ Mất Mát (Loss Aversion Bias): Đây là yếu tố tâm lý mạnh mẽ nhất. Con người thường cảm thấy đau đớn khi mất đi một thứ gì đó (kể cả lợi nhuận chưa thực hiện) mạnh gấp 2-3 lần so với cảm giác vui sướng khi có được một thứ tương đương. Khi bạn thấy khoản lãi đang có bị giảm đi do giá điều chỉnh tạm thời, nỗi sợ “mất tiền lãi” này trỗi dậy mạnh mẽ, thôi thúc bạn phải “chốt lời ngay cho chắc ăn” trước khi nó biến mất hoàn toàn hoặc tệ hơn là biến thành lỗ.
- Tâm Lý Muốn “Hiện Thực Hóa” Lợi Nhuận Nhanh Chóng (Instant Gratification): Não bộ con người ưa thích những phần thưởng nhỏ nhưng đến ngay lập tức hơn là những phần thưởng lớn nhưng phải chờ đợi và không chắc chắn. Việc bấm nút chốt lời và thấy tiền thật sự cộng vào tài khoản mang lại cảm giác thỏa mãn tức thì, trong khi việc tiếp tục “gồng” là một trạng thái không chắc chắn và đòi hỏi sự kiên nhẫn.
- Thiếu Kiên Nhẫn: Chờ đợi giá di chuyển tiếp đòi hỏi sự kiên nhẫn, đặc biệt khi thị trường có những giai đoạn đi ngang hoặc điều chỉnh. Nhiều người không đủ kiên nhẫn để chờ đợi xu hướng phát triển hết tiềm năng của nó.
- Thiếu Niềm Tin Vào Phân Tích/Hệ Thống: Nếu bạn không thực sự tin tưởng vào nhận định ban đầu của mình hoặc hiệu quả dài hạn của hệ thống giao dịch, bạn sẽ rất dễ bị lung lay bởi những biến động nhỏ của thị trường và muốn thoát lệnh sớm để “bảo toàn chút lãi”.
- Không Có Kế Hoạch Thoát Lệnh Rõ Ràng Cho Lệnh Thắng: Nhiều trader có kế hoạch vào lệnh và dừng lỗ, nhưng lại thiếu một kế hoạch cụ thể cho việc khi nào và làm thế nào để thoát lệnh khi đang có lãi và muốn gồng lời (ví dụ: dùng trailing stop thế nào? Dấu hiệu nào cho thấy xu hướng kết thúc?). Khi không có kế hoạch, quyết định thoát lệnh thường bị chi phối bởi cảm xúc nhất thời.
- Kinh Nghiệm Tiêu Cực Trong Quá Khứ: Nếu bạn đã từng gồng lời và rồi nhìn lệnh thắng biến thành hòa vốn hoặc thua lỗ, những “vết sẹo tâm lý” đó sẽ khiến bạn trở nên dè dặt và khó khăn hơn trong việc giữ lệnh thắng ở những lần sau.
- Nhiễu Thông Tin và Sự Nghi Ngờ: Việc theo dõi biểu đồ liên tục, đọc tin tức, tham gia các hội nhóm với những ý kiến trái chiều có thể gieo rắc sự nghi ngờ vào quyết định giữ lệnh của bạn.
Chính vì những yếu tố tâm lý và thực tế này, việc giữ kỷ luật để bỏ qua những cảm xúc nhất thời và tuân thủ kế hoạch gồng lời đòi hỏi sự rèn luyện, kinh nghiệm và một tư duy giao dịch vững vàng. Đó là lý do tại sao nó lại khó đến vậy.
Xem thêm: Backtest EA là gì? Hướng dẫn cách Backtest EA trên MT4
Kinh nghiệm gồng lời hiệu quả trong giao dịch Forex
Biết các kỹ thuật là chưa đủ, yếu tố quyết định nằm ở việc xây dựng kế hoạch và rèn luyện tâm lý. Dưới đây là những kinh nghiệm then chốt:
Điều chỉnh khối lượng giao dịch (Volume)
Nền tảng của việc gồng lời là sự bình tĩnh. Nếu bạn vào lệnh với khối lượng quá lớn so với khả năng chịu đựng, nỗi sợ mất tiền sẽ khiến bạn không thể đưa ra quyết định sáng suốt. Hãy thử giảm volume xuống mức mà bạn có thể đặt lệnh, đặt SL và không còn cảm giác bồn chồn, liên tục phải kiểm tra điện thoại. Khi đó, bạn mới có đủ sự vững vàng về tâm lý để nghĩ đến việc giữ lệnh theo kế hoạch.
Xây dựng và tin tưởng hệ thống giao dịch
Bạn không thể biết chắc kết quả của một lệnh đơn lẻ. Nhưng bạn phải tin vào hệ thống giao dịch của mình về dài hạn – niềm tin này đến từ việc backtest và kiểm chứng thực tế. Khi tin rằng hệ thống có lợi thế, bạn sẽ dễ dàng chấp nhận những lần giá quay đầu gần TP hoặc quét SL rồi mới chạy đúng, và kiên trì áp dụng kế hoạch gồng lời cho những cơ hội tiếp theo.
Tối giản hóa phân tích
Việc học quá nhiều phương pháp PTKT đôi khi dẫn đến “nhiễu loạn”. Nhìn đâu cũng thấy ngưỡng cản tiềm năng sẽ sinh ra sợ hãi và khiến bạn chốt lời non. Hãy chọn một phương pháp bạn thấy phù hợp nhất, đào sâu và làm chủ nó. Sự đơn giản và rõ ràng trong phân tích giúp bạn tự tin và kỷ luật hơn. Đồng thời, hạn chế bị tác động bởi các tín hiệu nhiễu từ bên ngoài.
Nhận diện và vượt qua “Giới hạn màn hình”
Đừng để kích thước màn hình ảnh hưởng đến nhận định của bạn. Việc giá tiến sát mép trên/dưới màn hình có thể tạo cảm giác “giá đã quá cao/thấp” một cách vô thức. Hãy tập trung vào cấu trúc thị trường, các mức hỗ trợ/kháng cự thực tế và sử dụng chức năng zoom để có cái nhìn tổng quan, khách quan hơn.
Kiên nhẫn tích lũy
Gồng lời là một kỹ năng được mài giũa qua thời gian và trải nghiệm (“số giờ bay”). Đừng nản lòng nếu ban đầu bạn chưa làm tốt. Hãy kiên nhẫn thực hành, học hỏi từ thị trường và dần dần “thẩm thấu” cách nó vận động. Kinh nghiệm thực chiến là người thầy tốt nhất.
Sức mạnh của sự chấp nhận
Thị trường luôn có những yếu tố nằm ngoài tầm kiểm soát. Hãy học cách chấp nhận rằng việc bị dừng lỗ hòa vốn, bị quét SL trước khi giá chạy đúng, hay bỏ lỡ điểm vào chỉ vài pip là điều bình thường. Chấp nhận những điều này giúp bạn giữ tâm thế bình thản, tránh sự tiếc nuối và duy trì kỷ luật cho các giao dịch sau.
Thực hành và ghi chép
Hãy thử nghiệm các kỹ thuật gồng lời trên tài khoản demo để làm quen với cảm giác quản lý lệnh thắng. Quan trọng hơn cả, hãy ghi nhật ký giao dịch chi tiết, ghi lại cách bạn xử lý lệnh thắng, lý do thoát lệnh và kết quả để rút kinh nghiệm và tìm ra phương pháp hiệu quả nhất với bản thân.
Xem thêm: Kiến thức Forex
Kết luận
Gồng lời hiệu quả trong Forex không phải là may mắn mà là kết quả của sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa kỹ thuật quản lý lệnh phù hợp, một kế hoạch giao dịch rõ ràng, và trên hết là tâm lý giao dịch vững vàng, kỷ luật cùng kinh nghiệm thực chiến. Không có công thức chung cho tất cả mọi người. Điều quan trọng là bạn cần thử nghiệm, tìm ra phương pháp gồng lời phù hợp với chiến lược, khung thời gian và tính cách của mình, sau đó kiên trì thực hiện và cải tiến.
