Lạm phát siêu lõi là khái niệm tưởng chừng kỹ thuật này đang trở thành tâm điểm chú ý của FED và giới đầu tư toàn cầu. Nhưng tại sao chỉ số này lại quan trọng đến vậy? Nó khác gì so với các thước đo lạm phát thông thường như CPI hay PCE? Và điều gì khiến khái niệm này có sức ảnh hưởng lớn đến kỳ vọng lãi suất và xu hướng thị trường tài chính? Cùng TintucFX tìm hiểu kỹ trong bài viết dưới đây để hiểu vì sao mọi động thái của FED hiện nay đều xoay quanh biến số đặc biệt này.
Lạm phát “siêu lõi” là gì?
Lạm phát siêu lõi là một chỉ báo kinh tế mới nổi, được xây dựng bằng cách loại trừ các nhóm hàng hóa và dịch vụ có tính biến động cao như thực phẩm, năng lượng và nhà ở khỏi Chỉ số giá tiêu dùng – công cụ chính được dùng để đo lường lạm phát tại Hoa Kỳ. Biện pháp này giúp phản ánh rõ nét hơn các áp lực giá mang tính bền vững trong nền kinh tế tại từng thời điểm cụ thể.
Hiện tại, thuật ngữ “lạm phát siêu lõi” vẫn chưa có định nghĩa tiêu chuẩn hóa, tuy nhiên tại Mỹ, khái niệm này thường gắn với sự gia tăng giá cả trong nhóm dịch vụ mà tiền công người lao động đóng vai trò chủ yếu. Những dịch vụ này có thể bao gồm chăm sóc cá nhân, sửa chữa, luật pháp hay làm vườn. Dù giá của các dịch vụ nêu trên ít bị tác động bởi yếu tố mùa vụ hay cú sốc nguồn cung như thực phẩm và năng lượng, nhưng chúng lại có xu hướng điều chỉnh chậm và bền vững, từ đó ảnh hưởng lâu dài đến xu thế giá chung.
Xem thêm: Cung tiền là gì? Vai trò và tác động đến nền kinh tế
Cách đo lường lạm phát siêu lõi
Việc xác định lạm phát siêu lõi có mối liên hệ chặt chẽ với hai chỉ số chính là CPI và Chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân. Trong khi CPI phản ánh biến động giá từ góc nhìn người tiêu dùng, thì PCE lại thu thập dữ liệu từ hoạt động chi tiêu của doanh nghiệp, qua đó thể hiện diện rộng hơn trong nền kinh tế.
Để bóc tách các yếu tố biến động ngắn hạn và phản ánh xu hướng giá dài hạn, các nhà hoạch định chính sách thường sử dụng CPI lõi và PCE lõi – tức là các chỉ số đã loại bỏ tác động từ nhóm thực phẩm và năng lượng. Theo đó, công thức tính lạm phát lõi được hiểu là:
Lạm phát lõi = Lạm phát toàn phần – Lạm phát từ thực phẩm và năng lượng
Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, dữ liệu liên quan đến giá nhà ở ngày càng thiếu ổn định do tác động kéo dài của đại dịch COVID-19 cùng với sự dịch chuyển dân cư làm thay đổi cơ cấu cung cầu bất động sản. Điều này khiến việc sử dụng các chỉ số lõi truyền thống trở nên kém hiệu quả.
Vì vậy, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ đã chuyển hướng sang theo dõi một nhóm giá hạn chế hơn, có tính đại diện cao và ít biến động hơn, đồng thời loại trừ hoàn toàn yếu tố nhà ở trong tính toán. Cách tiếp cận mới này chính là nền tảng của khái niệm lạm phát siêu lõi.
Vì sao FED quan tâm đến chỉ số lạm phát siêu lõi?
Lạm phát siêu lõi ngày càng được chú ý tại Mỹ sau khi Chủ tịch FED Jerome Powell và nhà kinh tế học Paul Krugman nhấn mạnh tầm quan trọng của việc loại bỏ các yếu tố biến động mạnh như năng lượng, thực phẩm và nhà ở khỏi cách đo lường truyền thống.
Theo ông Leonard Eng – Giám đốc cấp cao tại TD Ameritrade Singapore, các chi phí còn lại sau khi loại trừ các yếu tố trên có tính ổn định cao hơn và phản ánh chính xác hơn xu hướng giá cả nền kinh tế. Lạm phát siêu lõi cũng giúp FED theo dõi sát hơn tác động của tiền lương đến giá cả.
Chẳng hạn, năm 2022, giá dịch vụ như cắt tóc và chăm sóc cá nhân tăng đáng kể trong khi giá tivi gần như không đổi, cho thấy lạm phát kéo dài chủ yếu đến từ khu vực dịch vụ thay vì hàng hóa. Bên cạnh đó, trong bối cảnh thiếu hụt lao động, doanh nghiệp phải tăng lương để giữ người, từ đó chuyển chi phí sang người tiêu dùng – yếu tố quan trọng thúc đẩy lạm phát siêu lõi và vòng xoáy lương – giá kéo dài.
Xem thêm: National Income Accounting là gì? Ý nghĩa trong kinh tế?
Liệu “siêu lõi” có phải là chỉ số hoàn hảo?
Dù cung cấp một góc nhìn chuyên sâu hơn bằng cách loại bỏ các yếu tố thường xuyên biến động như thực phẩm, năng lượng hay giá nhà, chỉ số lạm phát siêu lõi vẫn không tránh khỏi những hạn chế. Bởi lẽ, những loại chi tiêu này lại chiếm tỷ trọng lớn trong ngân sách sinh hoạt của đa số hộ gia đình.
Ông Greg McBride – Giám đốc phân tích tài chính tại Bankrate – chỉ ra rằng áp lực giá cả vẫn hiện diện trên diện rộng, đặc biệt ở những mặt hàng thiết yếu như bảo hiểm xe, quần áo, thực phẩm, điện năng, chỗ ở và đồ dùng gia đình. Điều này cho thấy lạm phát vẫn chưa hạ nhiệt một cách đồng đều trên toàn nền kinh tế.
Xem thêm các kiến thức Forex tại đây!
Lời kết
Lạm phát siêu lõi không chỉ là một khái niệm thống kê mới nổi, mà còn đang dần trở thành công cụ quan trọng giúp FED nhận diện xu hướng lạm phát bền vững và ra quyết định chính sách hợp lý. Dù chưa hoàn hảo và còn nhiều tranh cãi, nhưng đối với giới trader và nhà đầu tư, việc theo dõi sát diễn biến của chỉ số này là cần thiết để dự đoán động thái lãi suất, phản ứng thị trường và chiến lược giao dịch trong môi trường kinh tế ngày càng biến động.
